Προκρίνεται η 1η περίπτωση με γενικά κριτήρια βιωσιμότητας ενώ η 2η με αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους

Πραγματοποιήθηκε στον ξενοδοχείο ΚΩΣ η παρουσίαση του προγράμματος “Προκαταρκτική Διερεύνηση Σκοπιμότητας Νέου Εμπορικού Λιμένα Κω” από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την μελλοντική κατασκευή ενός νέου εμπορικού λιμένα στην Κω με την τοποθεσία που προκρίνεται από την μελέτη να είναι αυτή του Μαστιχαρίου στο επίπεδο της ΔΕΗ.

Η παρουσίαση περιλαμβάνει τα αποτελέσματα του εφαρμοσμένου ερευνητικού προγράμματος “Προκαταρκτική Διερεύνηση Σκοπιμότητας Νέου Εμπορικού Λιμένα Κω” σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στην Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) και Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Κω (ΔΛΤ Κω).

Ο βασικός στόχος του έργου είναι η διερεύνηση των δυνατοτήτων που παρουσιάζονται για την μελλοντική κατασκευή ενός Νέου Εμπορικού Λιμένα στη Ν. Κω, με βάση την υπάρχουσα κατάσταση υποδομών και ροών του Λιμένα Κω, τα ιδιαίτερα κοινωνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά χαρακτηριστικά και τη δυναμική των θαλασσίων μεταφορών στην περιοχή της νήσου.

Το έργο εκπονήθηκε από ερευνητική ομάδα του Εργαστηρίου Θαλάσσιων Μεταφορών (ΕΘΜ), της Σχολής Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή ΕΜΠ κ. Χαρίλαο Ν. Ψαραύτη και τους: Ν. Βεντίκο Λέκτορα ΕΜΠ, Δ. Λυρίδη Επικ. Καθηγητή ΕΜΠ, Σ. Χατζηνικολάου υποψ. Διδάκτορα ΕΜΠ και χωρίζεται σε δύο κύριες θεματικές ενότητες:

1Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Αποτύπωση – Προβλέψεις κίνησης Λιμένα Κω

Στην 1η ενότητα αναλύονται τα διαθέσιμα  δεδομένα κίνησης για το Λ. Κω και με βάση αυτά, και στο μέτρο του εφικτού, παρουσιάζονται οι προκαταρκτικές προβλέψεις για την μελλοντική κίνηση του Λιμένα.

2Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Μεθοδολογία – Βέλτιστη επιλογή χωροθέτησης Εμπορικού Λιμένα Κω

Στην 2η ενότητα παρουσιάζεται αρχικά η πρότυπη μεθοδολογία που σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες του έργου και συνδυάζει σύγχρονες επιστημονικές μεθοδολογίες Ανάλυσης Χωροθέτησης με τις αρχές της Αειφόρου/Βιώσιμης Ανάπτυξης. Στη συνέχεια, με εφαρμογή της μεθοδολογίας αυτής, επεξεργάζονται και σχολιάζονται τέσσερις διερευνήσεις χωροθέτησης με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Οι διερευνήσεις αυτές αναλύουν την απόδοση πέντε εναλλακτικών σεναρίων (πιθανές θέσεις κατασκευής) στις παραμέτρους και τα κριτήρια λήψης της απόφασης.  Συνεκτιμώντας τα ιδιαίτερα κοινωνικά, γεωμορφολογικά και οικονομικά χαρακτηριστικά της Ν. Κω, και λαμβάνοντας υπόψη τις διαδικασίες διαβούλευσης με τους τοπικούς φορείς, καθώς και τα αποτελέσματα των αναλύσεων της παρούσας κατάστασης των λιμενικών υποδομών και των προκαταρκτικών προβλέψεων κίνησης (πλοία, επιβάτες, οχήματα, φορτία), προκύπτουν πέντε εναλλακτικές θέσεις χωροθέτησης (Σενάρια). Οι τέσσερις από αυτές αφορούν σε υπάρχουσες λιμενικές εγκαταστάσεις (Λ. Κω, Λ. Μαστιχαρίου, Λ. Καρδάμαινας, Λ. Κεφάλου) με την προϋπόθεση της επέκτασης τους και την δημιουργία κατάλληλων προβλητών για την αποκλειστική εξυπηρέτηση των εμπορικών φορτηγών πλοίων. Μια επιλογή αφορά στην χωροθέτηση ενός Νέου Εμπορικού Λιμένα στην περιοχή των εγκαταστάσεων της ΔΕΗ στο Μαστιχάρι. Καμία άλλη περιοχή του Βόρειου θαλάσσιου μετώπου της νήσου, από την περιοχή του Ψαλιδίου ως και την περιοχή του Μαστιχαρίου, δεν μπορεί να φιλοξενήσει ανεπιθύμητες/οχληρές υποδομές λόγω της μεγάλης οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης αλλά και της γειτνίασης με προστατευόμενα οικοσυστήματα. Εξετάστηκαν παλαιότερες σχετικές μελέτες για την περιοχή, οι οποίες περιείχαν λύσεις χωροθέτησης του Εμπορικού Λιμένα στην περιοχή της Μαρίνας Κω. Τεκμηριώνεται ότι η χωροθέτηση ενός εμπορευματικού σταθμού φορτηγών πλοίων στην περιοχή της Μαρίνας, δεν είναι ελκυστική λύση καθώς δεν συμβαδίζει με τα σύγχρονα δεδομένα ανάπτυξης και τις δυνατότητες της ευρύτερης περιοχής.

Στο πρωτότυπο πολυκριτηριακό μοντέλο που σχεδιάστηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες του έργου (επίλυση προβλήματος χωροθέτησης), συμπεριλαμβάνονται εκτός από κριτήρια που υπολογίζονται ποσοτικά (με αντικειμενικές συναρτήσεις) και κριτήρια που ο υπολογισμός τους γίνεται με υποκειμενικό τρόπο (ποιοτικά κριτήρια) τα οποία αντανακλούν το σύστημα αξιών του εκάστοτε λήπτη της απόφασης. Ο τρόπος κατασκευής του μοντέλου, δίνει την δυνατότητα στον εκάστοτε αποφασίζοντα να αποδώσει τιμές σημαντικότητας (για τα ποιοτικά κριτήρια) σύμφωνα με τις δικές του εκτιμήσεις και να εξάγει τα ανάλογα αποτελέσματα. Η πρακτική αυτή άλλωστε, συμβαδίζει με τα διεθνώς ακολουθούμενα στα ανάλογα προβλήματα λήψης απόφασης.

Τονίζεται ότι η έκθεση αυτή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ληφθεί ως κατάθεση μιας ντετερμινιστικής λύσης για την χωροθέτηση του εμπορικού λιμένα της Κω. Βασική επιδίωξη της έρευνας ήταν η μοντελοποίηση του προβλήματος χωροθέτησης των λιμενικών εμπορευματικών δραστηριοτήτων με τρόπο που να αναπαριστά την πραγματικότητα της Ν. Κω, έτσι ώστε να παρέχεται ένα αξιόπιστο “εργαλείο” στους έχοντες την ευθύνη αυτής της απόφασης.

Στοιχεία της μελέτης:

Πίνακας 1: Πρόβλεψη μελλοντικής κίνησης Λ. Κω

Μέθοδος

Χρήση μοντέλων γραμμικής παλινδρόμησης

Έλεγχος στατιστικών υποθέσεων

Συμπεράσματα

Αυξητικές τάσεις σε όλες τις μεταβλητές (κατάπλοι πλοίων, διακίνηση επιβατών και φορτίων)

Παράμετροι αβεβαιότητας

1η ενότητα – Συμπεράσματα

Οι υφιστάμενες λιμενικές υποδομές δέχονται πιέσεις λόγω της μεγάλης αύξησης ροών (επιβάτες, οχήματα, φορτία) στο Λ. Κω την τελευταία δεκαετία.

Ανεπαρκείς χώροι και υποδομές για εξυπηρέτηση πλοίων, φορτίων, επιβατών και οχημάτων.

Συνωστισμός διαφορετικών λειτουργιών στην χερσαία ζώνη του Λ. Κω.

Δυσκολία εφαρμογής σύγχρονων μέτρων ασφάλειας (ISPS Code).

Με την παραδοχή ότι θα εξακολουθούν οι συνθήκες του διαστήματος μελέτης, αναμένεται ση μαντική αύξηση ροών για το χρ. διάστημα έως 2020.

Σενάρια χωροθέτησης

Με βάση:

Ανάλυση δεδομένων ροών Λ. Κω

Γεωμορφολογικά δεδομένα Ν. Κω

Χρήση ακτών - ανάπτυξη παραλιακού μετώπου

Συναντήσεις με τοπικούς φορείς

Προκύπτουν τα σενάρια:

Κατασκευή νέου εμπορικού λιμένα (περιοχή ΔΕΗ, Μαστιχάρι)

Μετακίνηση εμπορευματικής δραστηριότητας στο Λ. Μαστιχαριου

Παραμονή των εμπορευματικών δραστηριοτήτων στο Λ. Κω

Μετακίνηση εμπορευματικής δραστηριότητας στο Λ. Κεφάλου

Μετακίνηση εμπορευματικής δραστηριότητας στο Λ. Καρδάμαινας

Συμπεράσματα

Τα αποτελέσματα της διερεύνησης εμφανίζουν διακυμάνσεις ανάλογα με την προτεραιότητα που δίνεται στα βασικά κριτήρια (περιβάλλον, οικονομία, κοινωνία) και τις παραμέτρους απόφασης (Όφελος, Δυνατότητες, Κόστος και Ρίσκο).

Υιοθετώντας την ισοβαρή προσέγγιση του πλαισίου της Βιωσιμότητας, η επιλογή χωροθέτησης Νέου Εμπορικού Λιμένα στην περιοχή των εγκαταστάσεων της ΔΕΗ στο Μαστιχάρι φαίνεται να είναι η ελκυστικότερη.

Με προτεραιότητα στα περιβαλλοντικά κριτήρια (ακολουθώντας το λεγόμενο “αυστηρό” πλαίσιο Βιωσιμότητας), καλύτερη επιλογή αναδεικνύεται η παραμονή των εμπορευματικών δραστηριοτήτων στο Λ. Κω.

Λ. Καρδάμαινας και Λ. Κεφάλου δεν αποτελούν ελκυστικές επιλογές σε καμία από τις διερευνήσεις που εξετάστηκαν.

Λ. Μαστιχαρίου δεύτερη καλύτερη επιλογή σε δυο διερευνήσεις (2η και 3η).